3 bölüm1 dk okuma
Tenvin, kelime sonunda okunan fakat yazılmayan sakin bir nundur; bu yüzden sakin nun ile aynı hükümlere tâbidir. Sakin nun veya tenvinden sonra gelen harf, nunun açık mı okunacağını, sonraki harfe mi katılacağını, mime mi çevrileceğini yoksa gizlenerek mi söyleneceğini belirler.
Halk (boğaz) harflerinden önce nun açıkça okunur (izhar). يرملون harflerinden önce nun sonraki harfe katılır (idğam): bunların ي ن م و olanlarında ğunne yapılır, ل ر'da yapılmaz. Be'den önce nun mime çevrilir (iklâb). Geriye kalan on beş harften önce ise nun gizlenerek genizden okunur (ihfâ).
İdğam için sakin nun ile sonraki harfin ayrı kelimelerde bulunması gerekir. Tek kelimede sakin nundan sonra ye veya vav gelirse idğam yapılmaz, nun açıkça okunur: دُنْيَا (dünyâ), بُنْيَانٌ (bünyân), قِنْوَانٌ (kınvân), صِنْوَانٌ (sınvân). Kur'an'da bu durum yalnızca bu dört kelimede görülür.
İzhar
الْإِظْهَارُ الْحَلْقِيُّ
أَنْعَمْتَ
Sakin nun veya tenvinden sonra halk (boğaz) harflerinden biri gelirse nun açık ve net okunur. İzhar “açığa çıkarmak” demektir.
Harfleri
- ء
- ه
- ع
- ح
- غ
- خ
Nasıl okunur?
Nun ğunnesiz, genize çekilmeden ve sonraki harfle arasında sekte yapılmadan kendi mahrecinden açıkça okunur.
Diğer örnekler
مِنْ خَوْفٍ
min havf
Nun sakin + hı (Kureyş 106/4).
كُفُوًا أَحَدٌ
küfüven ehad
Tenvin + hemze (İhlâs 112/4).
İdğâm-ı Maal-Ğunne
Renkli mushafta bu renkle gösterilir
الْإِدْغَامُ مَعَ الْغُنَّةِ
هُدًى مِّن
Sakin nun veya tenvinden sonra, ayrı kelimede ي ن م و harflerinden biri gelirse nun bu harfe katılır ve ğunne yapılır. Tek kelime içinde olmaz: dünyâ, bünyân, kınvân ve sınvân kelimelerinde nun izhar edilir.
Harfleri
- ي
- ن
- م
- و
Nasıl okunur?
Nun okunmaz, sonraki harf şeddeli gibi okunur ve bir elif miktarı genizden ğunne yapılır (هُدًى مِنْ → hüdem min).
Örnekler
هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ
hüdem mir rabbihim
Tenvin + mim (Bakara 2/5).
مَنْ يَقُولُ
mey yekûlu
Nun sakin + ye (Bakara 2/8).
مَالًا وَعَدَّدَهُ
mâlev ve 'addedeh
Tenvin + vav (Hümeze 104/2).
Kur’an’dan örnekler
أُوْلَـٰٓئِكَ عَلَىٰ هُدًى مِّن رَّبِّهِمْۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ
ٱلَّذِى جَمَعَ مَالاً وَعَدَّدَهُۥ
İdğâm-ı Bilâ-Ğunne
Renkli mushafta bu renkle gösterilir
الْإِدْغَامُ بِلَا غُنَّةٍ
مِّن رَّبِّهِمْۖ
Sakin nun veya tenvinden sonra lâm ya da ra gelirse nun bu harflere ğunnesiz olarak katılır.
Harfleri
- ل
- ر
Nasıl okunur?
Nun hiç okunmaz; lâm veya ra şeddeli gibi, genize çekilmeden okunur (مِنْ رَبِّهِمْ → mir rabbihim).
Örnekler
مِنْ رَبِّهِمْ
mir rabbihim
Nun sakin + ra (Bakara 2/5).
وَيْلٌ لِكُلِّ
veylül li külli
Tenvin + lâm (Hümeze 104/1).
لَمْ يَكُنْ لَهُ
lem yekul lehû
Nun sakin + lâm (İhlâs 112/4).
Kur’an’dan örnekler
أُوْلَـٰٓئِكَ عَلَىٰ هُدًى مِّن رَّبِّهِمْۖ وَأُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ
وَيْلٌ لِّكُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ
İklâb
Renkli mushafta bu renkle gösterilir
الْإِقْلَابُ
لَيُنۢبَذَنَّ
Sakin nun veya tenvinden sonra be gelirse nun mime çevrilir. Mushaflarda nunun üzerine küçük bir mim konarak gösterilir.
Harfleri
- ب
Nasıl okunur?
Nun, dudaklar hafifçe kapatılarak mim sesine çevrilir ve ihfâ ile, bir elif miktarı ğunne yapılarak be'ye geçilir.
Örnekler
لَيُنْبَذَنَّ
le yümbezenne
Tek kelimede nun sakin + be (Hümeze 104/4).
صُمٌّ بُكْمٌ
summum bukmun
Tenvin + be (Bakara 2/18).
مِنْ بَعْدِ
mim ba'di
Nun sakin + be.
Kur’an’dan örnekler
كَلَّاۖ لَيُنۢبَذَنَّ فِى ٱلْحُطَمَةِ
صُمُّۢ بُكْمٌ عُمْىٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُونَ
İhfâ
Renkli mushafta bu renkle gösterilir
الْإِخْفَاءُ الْحَقِيقِيُّ
مِن شَرِّ
Sakin nun veya tenvinden sonra izhar, idğam ve iklâb harfleri dışında kalan on beş harften biri gelirse nun, izhar ile idğam arası bir hâlde gizlenerek okunur.
Harfleri
- ت
- ث
- ج
- د
- ذ
- ز
- س
- ش
- ص
- ض
- ط
- ظ
- ف
- ق
- ك
Nasıl okunur?
Dil ucu nunun mahrecine tam dokunmaz; ses genizden bir elif miktarı ğunne ile verilir ve dil sonraki harfin mahrecine hazırlanır.
Kalın harflerden önce ğunne kalın, ince harflerden önce ince yapılır.
Örnekler
مِنْ شَرِّ
min şerri
Nun sakin + şın (Felak 113/2).
أَنْتُمْ
entum
Tek kelimede nun sakin + te (Kâfirûn 109/3).
نَارًا ذَاتَ
nâran zâte
Tenvin + zel (Leheb 111/3).
Kur’an’dan örnekler
مِن شَرِّ مَا خَلَقَ
سَيَصْلَىٰ نَارًا ذَاتَ لَهَبٍ
Kendini sına
Bu örnekte hangi kural var?
مَالاً وَعَدَّدَهُۥ
Hümeze 104/2
İşaretli harflerde hangi kural uygulanır?
Pratik öneriler
Harf gruplarını ezberlemek için yaygın formülleri kullanın: idğam harfleri “يرملون” (ye, ra, mim, lâm, vav, nun).
Her ğunneyi bir elif miktarı tutun; ihfâda dilin nun mahrecine tam değmemesine dikkat edin.
Sayfanızda sakin nun ve tenvinleri bulup hangi hükmün uygulandığını söyleyerek okuyun.
Ders sonu
Bu dersi bitirdin mi?
10 dersten 0 ders tamamlandı