2 bölüm1 dk okuma
Kalkale harfleri ق ط ب ج د olup “قُطْبُ جَدٍّ” formülüyle ezberlenir. Bu harfler sakin olduklarında mahreçte sıkışan ses, bir sarsıntıyla serbest bırakılır; böylece harf duyulur hâle gelir. Harf kelime ortasında aslen sakin ise kalkale-i suğrâ (küçük), vakıf sebebiyle sakin olmuşsa kalkale-i kübrâ (büyük) denir.
Ğunne, burundan (genizden) gelen hoş bir sestir ve nun ile mimin ayrılmaz sıfatıdır. Şeddeli nun ve mimde en tam hâliyle görülür; ihfâ, iklâb ve idğâm-ı maal-ğunnede de ğunne yapılır.
Kalkale-i Suğrâ
Renkli mushafta bu renkle gösterilir
الْقَلْقَلَةُ الصُّغْرَى
لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ
Kalkale harflerinin kelime içinde veya vasl hâlinde aslen sakin olarak bulunmasıdır.
Harfleri
- ق
- ط
- ب
- ج
- د
Nasıl okunur?
Harf mahrecinde sıkıştırılır ve hafif bir sarsıntıyla bırakılır; arkasına üstün, esre veya ötre sesi eklenmez (lem yelid, “lem yelidi” değil).
Diğer örnekler
اقْرَأْ
ikra'
Kaf sakin (Alak 96/1).
أَلَمْ يَجْعَلْ
elem yec'al
Cim sakin (Fîl 105/2).
Kur’an’dan örnekler
لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ
ٱقْرَأْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلَّذِى خَلَقَ
Kalkale-i Kübrâ
Renkli mushafta bu renkle gösterilir
الْقَلْقَلَةُ الْكُبْرَى
أَحَدٌ
Kalkale harflerinin kelime sonunda vakıf sebebiyle sakin okunmasıdır. Harf şeddeli ise kalkale daha da kuvvetli olur.
Harfleri
- ق
- ط
- ب
- ج
- د
Nasıl okunur?
Vakfedilen harf, suğrâdan daha belirgin bir sarsıntıyla okunur.
Diğer örnekler
الْفَلَقِ
el-felak
Vakıfta kaf (Felak 113/1).
وَتَبَّ
ve tebb
Vakıfta şeddeli be (Leheb 111/1).
Kur’an’dan örnekler
قُلْ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلْفَلَقِ
Ğunne (Şeddeli Nun ve Mim)
Renkli mushafta bu renkle gösterilir
الْغُنَّةُ
إِنَّآ
Şeddeli nun ve şeddeli mim okunurken sesin genizden verilmesidir.
Harfleri
- ن
- م
Nasıl okunur?
Şeddeli nun veya mimde bir elif (2 hareke) miktarı durulur ve ses genizden verilir; burun kapatıldığında ses kesiliyorsa ğunne doğru yapılıyordur.
Örnekler
إِنَّا
innâ
Kevser 108/1.
النَّاسِ
en-nâs
Nâs 114/1.
ثُمَّ
sümme
Kur’an’dan örnekler
إِنَّآ أَعْطَيْنَـٰكَ ٱلْكَوْثَرَ
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ
Kendini sına
Bu örnekte hangi kural var?
ٱقْرَأْ
Alak 96/1
İşaretli harflerde hangi kural uygulanır?
Pratik öneriler
Kalkaleyi harekeli okumakla karıştırmayın: “ehad” yerine “ehade” demek hatadır.
Kalkale harfleri dışındaki sakin harfleri sarsmayın; bu da gizli bir hatadır.
Ğunneyi kontrol etmek için okurken burnunuzu hafifçe tutun: ses kesiliyorsa ğunne doğru çıkıyor demektir.
Ders sonu
Bu dersi bitirdin mi?
10 dersten 0 ders tamamlandı