2 paragraf1 dk okuma
Teyemmüm sözlükte “kastetmek, yönelmek” anlamına gelir. Dinî terim olarak suyun bulunmadığı veya kullanılmasının mümkün olmadığı durumlarda niyet ederek temiz toprak veya toprak cinsinden bir şeyle yüzü ve kolları meshetmektir. Kur'an'da şöyle buyrulur: “...Su bulamazsanız temiz bir toprakla teyemmüm edin; yüzlerinizi ve ellerinizi onunla meshedin.” (Mâide 5/6; ayrıca Nisâ 4/43)
Teyemmüm, dinde kolaylığın bir örneğidir. Hem abdest hem gusül yerine geçer ve yapılışı her ikisi için de aynıdır; yalnızca niyet farklıdır. Su bulunduğunda veya kullanma imkânı doğduğunda teyemmüm bozulur.
Teyemmümün Farzları
Niyet
Hadesten (abdestsizlik veya cünüplükten) temizlenmeye ya da namaz kılmaya niyet etmek.
Darp ve mesh
İki eli temiz toprağa vurup yüzü meshetmek; tekrar vurup kolları dirseklerle birlikte meshetmek.
Teyemmümü Mubah Kılan Durumlar
Su bulunmaması
Temizlenmeye yetecek suyun bulunmaması veya yaklaşık bir mil (2 km kadar) uzaklıkta olması.
Hastalık
Su kullanmanın hastalığı artıracağı veya iyileşmeyi geciktireceği, güvenilir bir doktorun tavsiyesi ya da tecrübe ile anlaşılan durumlar.
Aşırı soğuk
Suyu ısıtma imkânı olmadığı ve soğuk suyun hastalık veya ölüme yol açmasından korkulduğu durumlar.
Tehlike ve korku
Suyun başında düşman, yırtıcı hayvan gibi bir tehlike bulunması.
Suya ihtiyaç duyulması
Mevcut suyun içmek veya hayatî ihtiyaçlar için gerekli olması.
Teyemmümün Yapılışı ve Bozulması
Yapılışı
Niyet edilip besmele çekilir; eller toprağa vurulup silkelenir ve yüzün tamamı meshedilir. Eller tekrar toprağa vurulup sol elin iç kısmıyla sağ kol, sağ elin iç kısmıyla sol kol dirseklerle birlikte meshedilir.
Teyemmüm yapılabilecek şeyler
Toprak, kum, taş, kireç, tuğla gibi yer cinsinden olan ve yanınca kül olmayan, eriyip yumuşamayan temiz maddeler.
Abdesti bozan her şey teyemmümü de bozar
Su bulunması veya kullanma imkânının doğması
Teyemmümü gerektiren özür ortadan kalkınca teyemmüm bozulur.
Notlar ve mezhep farkları
Hanefî mezhebi esas alındı; farklı görüşler ve ek bilgiler burada.
Mezhep notuHanefî
Hanefî mezhebinde namaz vakti girmeden teyemmüm etmek caizdir ve bir teyemmümle dilediği kadar farz ve nafile namaz kılınabilir; teyemmüm, abdest gibi kabul edilir.
Mezhep notuŞâfiî
Şâfiî mezhebinde teyemmüm ancak namaz vakti girdikten sonra yapılabilir, her farz namaz için ayrı teyemmüm gerekir ve teyemmüm yalnızca toz hâlinde toprakla yapılır.
Kaynaklar
İlmihal I-IIDiyanet İşleri Başkanlığı
Büyük İslam İlmihaliÖmer Nasuhi Bilmen
Nûru'l-Îzâh
Mevkûfât
Bu bilgiler genel ilmihal bilgisidir, fetva niteliği taşımaz. Kendi özel durumunuz için müftülüklere (ALO 190 Diyanet) veya ehil bir hocaya danışınız.