2 paragraf1 dk okuma
Kurban, Hz. İbrâhim'in teslimiyetini hatırlatan ve Hz. Peygamber'in her yıl devam ettiği bir ibadettir. Kur'an'da “Rabbin için namaz kıl ve kurban kes” (Kevser 108/2) buyrulur ve “Onların etleri ve kanları asla Allah'a ulaşmaz; fakat O'na sizin takvanız ulaşır” (Hac 22/37) denilerek kurbanın özünün takva olduğu bildirilir.
Kurban kesim vakti, Kurban bayramının birinci günü bayram namazından sonra başlar ve üçüncü günün güneş batışına kadar devam eder. En faziletlisi birinci gün kesmektir. Kurbanı bizzat kesmek veya kesilirken başında bulunmak müstehabdır; kesim sırasında besmele çekilmesi gerekir.
Kurban Kesmekle Yükümlü Olmanın Şartları
Müslüman olmak
Akıllı ve ergen olmak
Mukim olmak (yolcu olmamak)
Nisab miktarı mala sahip olmak
Temel ihtiyaçları ve borcu dışında fitre nisabı kadar (80,18 gr altın değerinde) mala sahip olmak. Malın üzerinden bir yıl geçmesi şart değildir.
Kurbanlık Hayvanlar ve Yaşları
Koyun ve keçi
Bir yaşını doldurmuş olmalıdır; bir kişi adına kesilir. Altı ayını doldurmuş, bir yaşındaki gibi gelişmiş koyun (kuzu) da kurban edilebilir; bu ruhsat keçi için geçerli değildir.
Sığır ve manda
İki yaşını doldurmuş olmalıdır; yedi kişiye kadar ortak olarak kesilebilir.
Deve
Beş yaşını doldurmuş olmalıdır; yedi kişiye kadar ortak olarak kesilebilir.
Kurbana engel kusurlar
İki gözü veya bir gözü kör, kesim yerine yürüyemeyecek kadar topal, iliği kurumuş derecede zayıf, kulağının veya kuyruğunun yarıdan fazlası kesik, dişlerinin çoğu dökülmüş ve boynuzu kökünden kırılmış hayvanlar kurban edilemez.
Kurban Etinin Taksimi
Üçe bölmek
Etin üçte birini fakirlere, üçte birini akraba ve komşulara ayırıp üçte birini ev halkı için bırakmak müstehabdır. Tamamını dağıtmak veya ailenin ihtiyacı varsa tamamını bırakmak da caizdir.
Satış ve ücret yasağı
Kurbanın eti, derisi veya herhangi bir parçası satılamaz; kasaba ücret olarak verilemez. Derisi bağışlanabilir veya kullanılabilir.
Adak kurbanı
Adak kurbanının etinden adayan kişi ve bakmakla yükümlü olduğu kimseler yiyemez; tamamı fakirlere dağıtılır.
Notlar ve mezhep farkları
Hanefî mezhebi esas alındı; farklı görüşler ve ek bilgiler burada.
NotŞâfiîMâlikîHanbelî
Kurbanın vâcib olması İmam Ebû Hanîfe'nin görüşüdür. İmam Ebû Yûsuf (bir rivayette), Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre kurban sünnet-i müekkededir.
Mezhep notuŞâfiî
Şâfiî mezhebinde kurban kesme süresi, bayramın dördüncü günü güneş batıncaya kadar devam eder.
Not
Vekâletle kurban kesimi caizdir; ancak vekâlet verilen kurumun kesimi şartlarına uygun yaptığından emin olunmalıdır. Tereddüt hâlinde müftülüğe danışılabilir.
Kaynaklar
İlmihal I-IIDiyanet İşleri Başkanlığı
Büyük İslam İlmihaliÖmer Nasuhi Bilmen
Mevkûfât
Nûru'l-Îzâh
Bu bilgiler genel ilmihal bilgisidir, fetva niteliği taşımaz. Kendi özel durumunuz için müftülüklere (ALO 190 Diyanet) veya ehil bir hocaya danışınız.