3 paragraf1 dk okuma
Abdest; namaz kılmak, Kâbe'yi tavaf etmek ve Mushaf'a dokunmak için şarttır. Kur'ân-ı Kerîm'de şöyle buyrulur: “Ey iman edenler! Namaza kalkacağınız zaman yüzlerinizi, dirseklere kadar ellerinizi yıkayın, başlarınızı meshedin ve topuklara kadar ayaklarınızı yıkayın.” (Mâide 5/6)
Abdest yalnızca bedenî bir temizlik değil, aynı zamanda manevî bir arınma ve ibadete hazırlıktır. Abdestli bulunmak ve abdesti tazelemek güzel bir davranış olarak tavsiye edilmiştir.
Abdest alırken suyu israf etmemek, uzuvları eksiksiz yıkamak ve abdest esnasında dünya kelamından uzak durmak edeptendir. Tırnak cilası gibi suyun deriye ulaşmasına engel olan maddeler abdestin sahih olmasına mâni olur; bunların abdestten önce giderilmesi gerekir.
Abdestin Farzları
Yüzü yıkamak
Alnın saç bitiminden çene altına, iki kulak yumuşağına kadar olan bölgeyi bir kere yıkamak.
Kolları dirseklerle birlikte bir kere yıkamak
Başın dörtte birini ıslak elle meshetmek
Ayakları topuklarla birlikte bir kere yıkamak
Abdestin Sünnetleri
Niyet etmek
Besmele ile başlamak
Önce elleri bileklere kadar yıkamak
Misvak kullanmak veya dişleri temizlemek
Ağza ve burna üçer kere su vermek
Yıkanan uzuvları üçer kere yıkamak
Başın tamamını meshetmek
Kulakları meshetmek
Sakalı ve el-ayak parmaklarının aralarını hilâllemek
Tertip
Uzuvları âyette bildirilen sıraya göre yıkamak.
Muvâlât
Bir uzvu, önceki uzuv kurumadan ara vermeksizin yıkamak.
Abdesti Bozan Şeyler
Ön ve arkadan çıkan her şey
İdrar, dışkı, yel ve benzerleri.
Kan, irin gibi akıntılar
Vücudun herhangi bir yerinden çıkan kan, irin veya sarı suyun çıktığı yerden etrafa yayılıp akması.
Ağız dolusu kusmak
Uyumak
Yan yatarak veya dayanağı çekildiğinde düşecek şekilde bir yere yaslanarak uyumak. Oturduğu yerde yere sıkıca yerleşmiş olarak uyuklamak abdesti bozmaz.
Bayılmak, delirmek ve sarhoş olmak
Namazda sesli gülmek (kahkaha)
Rükû ve secdeli bir namazda ergenlik çağındaki kişinin yanındakilerin duyacağı şekilde gülmesi hem namazı hem abdesti bozar.
Mestler Üzerine Mesh
Abdestli iken giyilen ve ayağı topuklarla birlikte örten mestlere, ayakları yıkamak yerine mesh yapılabilir.
Süresi
Mukim için bir gün bir gece (24 saat), yolcu için üç gün üç gece (72 saat). Süre, mestleri giydikten sonra abdestin ilk bozulduğu andan başlar.
Yapılışı
Islak elin parmakları, ayak parmaklarının ucundan bileğe doğru mestlerin üstüne çekilir; her ayak için en az üç parmak miktarı mesh farzdır.
Meshi bozanlar
Abdesti bozan her şey, mestlerin (veya birinin) ayaktan çıkması ve mesh süresinin dolması. Süre dolduğunda veya mest çıkarıldığında abdest varsa yalnızca ayaklar yıkanır.
Cünüplük
Gusül gerektiğinde mest üzerine mesh yeterli olmaz; mestler çıkarılıp ayaklar yıkanır.
Notlar ve mezhep farkları
Hanefî mezhebi esas alındı; farklı görüşler ve ek bilgiler burada.
Mezhep notuŞâfiî
Şâfiî mezhebinde niyet ve tertip abdestin farzlarındandır; başın küçük bir kısmının meshi yeterlidir.
Mezhep notuŞâfiî
Şâfiî mezhebinde vücuttan kan veya irin akması ve ağız dolusu kusmak abdesti bozmaz. Buna karşılık mahrem olmayan karşı cinsten birinin tenine perdesiz dokunmak ve avret mahalline elin içiyle dokunmak abdesti bozar.
Mezhep notuHanefîŞâfiî
Hanefî mezhebinde namazda kahkaha abdesti bozar; Şâfiî mezhebinde yalnızca namazı bozar, abdesti bozmaz.
Kaynaklar
İlmihal I-IIDiyanet İşleri Başkanlığı
Büyük İslam İlmihaliÖmer Nasuhi Bilmen
Nûru'l-Îzâh
Mevkûfât
Bu bilgiler genel ilmihal bilgisidir, fetva niteliği taşımaz. Kendi özel durumunuz için müftülüklere (ALO 190 Diyanet) veya ehil bir hocaya danışınız.